جواهر نامه
نظامي تاليف: محمد بن ابي البركات
جوهري نيشابوري ترجمه: ايرج افشار، محمد رسول
درياگشت 446ص، جلد سخت، 16.5*23.5 سانتي
متر تهران: مركز نشر ميراث مكتوب،
1383، چاپ اول شابك:
8-88-6781-964 مولف اين كتاب، محمد
بن ابي البركات جوهري نيشابوري، گوهر شناس سده ششم هجري، معاصر با پادشاهاني
چون سنجر بن ملكشاه سلجوقي (511- 588 ه.ق) محمد بن سام (558-599
ه.ق)، علاء الدين تكش خوارزمشاهي (568-596 ه.ق) و ملك مويد آيبه (در گذشته به
سال 596 ه. ق) است. «جواهرنامه نظامي» تاليف سال 592 ه. ق، قديمي ترين و
نخستين كتاب به زبان فارسي در مباحث مربوط به جواهر و فلزات و ممزوجات
(آلياژ) و تلاويحات (مينا و آنچه رنگ آنها به آتش گردانيده مي شود) است.
مولف، از ميان منابع كهن به دو كتاب «احجار« اثر ارسطو و« الجماهر» اثر
ابوريحان بيروني توجه خاصي داشته است. اهميت عمده اين اثر در آن است كه مولف
و پدر و پسرش پيشه جوهري داشته اند. از اين رو، او بسياري از تجربيات و
اطلاعات شخصي و مسموعات برگرفته از تجار جواهر و ابتكارات خود را در اين اثر
به يادگار گذاشته است.
![]()