كاشغري، محمود بن حسين: ديوان
لغات الترك برگردان فارسي از: دكتر حسين
محمد زاده صديق 628ص، جلد سخت،16.5*23.5 سانتي
متر تبريز: نشر اختر، 2005، چاپ
اول شابك:
3-72-8105-964 كتاب «ديوان لغات
الترك»، نخستين واژه نامه در سمت و سوي تدوين كلياتي از ترك پژوهي و با صبغه
فرهنگ نامه اي است. در اين كتاب، «محمود بن حسين كاشغري» با طرح ريزي عجيب و
سخت باوري، مخزن واژگان تركي را طبق قواعد صرف زبان عربي در سيستمي به هنجار
و به سامان و با شرح ظرايف و دقايق فرهنگ تركي و نمونه هاي ادبيات شفاهي،
سازه بندي كرده و نيز زبان تركي را با عربي رو در رو نهاده
است. اين دانشنامه كه در
اواخر قرن پنجم ه. ق تاليف شده شامل هشت «كتاب» و هر كتاب شامل دو «بخش» است
كه بر اساس هنجارهاي صرف زبان عربي سازه بندي شده و در بردارنده 7500 تك
واژه، 290 ضرب المثل، و 220 قطعه شعر است. هدف «كاشغري» از تاليف اين اثر،
تعليم زبان تركي به عربي دانان، به زبان عربي بوده است تا عرب
زبانان به آساني و براساس معيارها و قواعد زبان عربي، زبان تركي را بياموزند.
