اصلاني، محمد رضا: فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز

 

280ص، جلد سخت، 16.5*23.5 سانتي متر

تهران: انتشارات كاروان، 2006، چاپ اول

شابك: 1-28-8497-964

 

اين كتاب، اولين فرهنگ تخصصي واژگان و اصطلاحات طنز در ايران، و شامل حدود صد و بيست مدخل است كه مستقيم يا غير مستقيم در حوزه طنز كاربرد دارد. براي مدخل ها، نمونه هاي متعددي ارائه شده است. علاوه بر آن بعضي از مدخل ها با ريشه شناسي واژگان (etymology) و صورت هاي منسوخ (archaic forms) همراه شده اند. به همين دليل، «فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز»، علاوه بر جنبه هاي همزماني (synchronic)، بعضي از مشخصات فرهنگ در زماني (diachronic/historical) را نيز داراست. در انتخاب نمونه ها براي هر مدخل، تلاشي شده است تا در حد امكان از آثار مشهور طنزنويسان در دوره هاي گوناگون استفاده شود. براي نمونه در مورد مدخل «احمدا» مي خوانيم:] در اصطلاح ادبي، «احمدا» شعرهاي طنز آميز قافيه دار متوسطي است كه زباني ساده، شيرين و مردم پسند دارد. در دوران صفويه و قاجار هدف از سرودن شعرهاي «احمدا»، بيشتر تفريح و وقت گذراني بود. در دوران مشروطيت اين نوع شعر با كاركرد سياسي – اجتماعي در نشريات رواج بسيار يافت ...[

سپس براي مدخل «احمدا»، نمونه هاي از يكي از اشعار «نسيم شمال» كه به اين سبك سروده شده است ارائه مي گردد:

 آهاي آهاي نسيم شمال! مثال شير ارژنه 

گاه زني به ميسره، گاه زني به ميمنه

 

                                        زلزله ها فكنده به كوه و دشت و دامنه

                                        آهسته بيا آهسته برو كه گربه شاخت نزنه