هاشمي، طه: ميرزاي
نائيني و نظام سياسي مشروطه 185ص، جلد نرم،
14.5*21.5 سانتي متر تهران: نشر مهر
نامگ، 2006، چاپ اول شابك:
3-6-95640-964 در اين كتاب، انديشه
ها و اعتقادات «ميرزا محمد حسين نائيني» در رابطه با نظام سياسي مشروطه، نقد
و بررسي شده است. او يكي از علماي نوانديشي بود، كه با شناخت تغييرات سياست
جهاني و با تكيه بر آموخته هايش از سياست ديني، يكي از مهم ترين رساله هاي
سياسي را در دفاع از نظام مشروطيت با گرايش ديني و به دور از افراط سنت
گرايان و تفريط غرب باوران، به رشته تحرير كشيد و با نگارش «تنبيه الامة و
تنزيه الملة»، يكي از رسالات سياسي نوگرايانه را براي فرهنگ و سياست ايران به
ارمغان آورد. كتاب حاضر با گزارشي از زندگي و
زمانه «ميرزاي نائيني»، و پيش زمينه هاي فكري و سياسي كه انديشه او را به
مشروطه خواهي كشاند آغاز مي شود. آنگاه علل معرفتي و دلايل اجتماعي در تبيين
«نائيني» از نظام مشروطه و تقابل آن با نظام استبدادي به بحث گذاشته مي شود،
تا ديدگاه «نائيني» درباره مفاهيمي چون آزادي، برابري و قانون خواهي روشن
شود. از جمله مواردي كه در كتاب حاضر از طرف نويسنده مورد توجه قرار گرفته،
تلاش «نائيني» براي ايجاد گونه اي هماهنگي ميان دينداري و قوانين موضوعه است.
اين تلاش در اعتقادات «نائيني» درباره تفكيك خردمندانه ميان مصوبات پارلمان و
احكام شرعي جلوه گر شده است.