وصاف الحضرة، عبدالله بن فضل
الله: تاريخ وصاف الحضرة(جلد چهارم) مقدمه، تصحيح و تعليق: عليرضا
حاجيان نژاد 832ص، جلد سخت، 16.5*23.5 سانتي
متر تهران: انتشارات دانشگاه تهران،
2009، چاپ اول شابك:
4-5821-03-964-978 اين كتاب، جلد چهارم از مجموعه
پنج جلدي «تاريخ وصاف الحضرة» است كه براي نخستين بار بر اساس نسخه دست خط
مؤلف (مورخ سال 711 ه. ق)، تصحيح شده وهمراه با مقدمه، تعليقات، برخي رسائل
ديگر و همچنين خلاصه «جهانگشاي جويني» به چاپ رسيده است. كتاب «تجزية الامصار
و تزجية الاعصار» يا «تاريخ وصاف»، تاليف «شهاب الدين عبدالله بن عزالدين فضل
الله شيرازي»، معروف به «وصاف الحضرة»، از منابع مهم تاريخ ايران در دوره
مغولان و پس از فتح بغداد است كه بيشتر به تاريخ حكومت ايلخانان و حكومت هاي شبانكاره،
فارس، كرمان، كيش، لرستان و تاريخ ممالك هند و شام پرداخته است. مؤلف، صريحا
تاريخ خود را ذيل يا ادامه «تاريخ جهانگشاي جويني» دانسته است. او حوادث
تاريخي را از همانجا كه «عطا ملك جويني» در «تاريخ جهانگشا» به پايان برده،
يعني فتح «قلعه الموت» و انقراض اسماعيليه به دست «هلاكوخان» شروع كرده و
حوادث و وقايع را تا سال 728 ه. ق (اواسط دوره «ابوسعيد بهادرخان») ادامه
داده است. «تاريخ وصاف» كه به نثري فني و بسيار دشوار نوشته شده، مجموعه اي
است پنج جلدي كه جلد چهارم آن (كتاب حاضر) به آخرين سال هاي حكومت «غازان
خان» مي پردازد. علي رغم ارزش تاريخي و ادبي «تاريخ وصاف»، اين اثر تنها يك
بار به صورت كامل، آن هم حدود دويست سال پيش در هند چاپ شده و همان چاپ به
صورت افست، چند نوبت در ايران منتشر شده است. از اين رو چاپ و تصحيح حاضر كه
با تعليقات و فهرست هاي گوناگون همراه است، اقدامي ارزشمند در معرفي و شناخت
بيشتر و بهتر اين ماخذ ارزشمند تاريخي و ادبي عصر مغول به شمار مي رود.
