طبيب كاشاني، محمد تقي: مسافرت
تفليس: گزارش سفر هيئت سياسي ايران به
دربار امپراتور روسيه (1288 قمري) به كوشش: گئوركي سانيكيدزه، سيد
حسين رضوي برقعي 198ص، جلد نرم، 16.5*23.5 سانتي
متر قم: كتابخانه آيت الله مرعشي
نجفي، 2010، چاپ اول شابك:
6-99-8179-964-978 اين سفرنامه كه به خط مؤلف
نوشته شده و نسخه اصلي آن در گنجينه كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي نگهداري مي
شود، گزارش سفر هيئت سياسي ايران به دربار امپراتور روسيه در سال 1288 ه. ق
در تفليس است. در اين سال، «حشمت الدوله»، به عنوان سفير كبير ايران از جانب
«ناصرالدين شاه» عازم تفليس شد. مؤلف سفرنامه، «ميرزا محمد تقي طبيب كاشاني»،
پزشك، زيست شناس، زمين شناس و فارغ التحصيل «دارالفنون» است. «مسافرت تفليس»،
متني خواندني و البته غم انگيز است كه مي تواند آيينه اي از انحطاط ايران در
آن روزگار به دست دهد و به واقع مي توان آن را رنج نامه مؤلف ناميد. اهميت
كتاب، در آن است كه نموداري مقايسه اي از وضع اقتصادي، اجتماعي و بهداشتي
ايران و روسيه را در ميانه حكومت «ناصرالدين شاه قاجار» به دست مي دهد. متن
سفرنامه به نحوي آماده شده است كه مخاطبش پادشاه ايران در روزگار مؤلف باشد،
چون به ضعف مديريتي سياسي كشور اشاره داشته است.
