سنجابي، علي اكبرخان: ايل سنجابي و مجاهدت ملي ايران

خاطرات عل اكبرخان سردار مقتدر سنجابي

تحرير و تحشيه: دكتر كريم سنجابي

768ص، جلد سخت، 14.5*21.5 سانتي متر

تهران: انتشارات شيرازه، 2001، چاپ اول

شابك: 8-91-6578-964

از مراحل پاياني نظام ايلي ايران كه به رغم پشت سرداشتن دوره اي از زوال، نقش خود را به عنوان يك عنصر مهم و تعيين كننده در عرصه تحولات سياسي و اجتماعي ايران تا همين سال هاي نخست سده اخير حفظ كرده بود، گزارش و روايت در خور توجهي در دست نيست. از اين رو يكي از مهم ترين نكاتي كه در اهميت خاطرات «سردار مقتدر سنجابي» مي توان برشمرد، همين وجه دروني است؛ گزارشي از واپسين سال هاي حيات سياسي و اجتماعي نظام ايلي از يك چارچوب و ديدگاه ايلي. اين خاطرات به دليل شرح رويدادهايي چون تحولات انقلاب مشروطه در غرب ايران، تلاش و تكاپوي «سالار الدوله» بر ضد مشروطيت و بالاخره پيش آمد جنگ جهاني اول كه براي مدتي ايالت كرمانشاه را به صحنه اصلي تحولات سياسي ايران تبديل كرد، مهم و پرارزش است؛ از سوي ديگر به دليل ارائه تصويري از يكي از زمينه هاي اصلي شكل گيري اين تحولات، يعني نظام عشايري ايران نيز منبعي ارزشمند و قابل توجه است. اين خاطرات كه بوسيله يكي از روساي سرشناس ايل «سنجابي» درباره حال روز خود و ايل «سنجابي» در اين سال ها نوشته شده، شرحي است درباره تحولات كلي و پرفراز و نشيب كرمانشاه در دوره مورد بحث، و جوانب نه چندان شناخته شده و چگونگي كاركرد يك نظام عشايري.