رسول زاده، محمد
امين: جمهوري آذربايجان (چگونگي شكل گيري و وضعيت
كنوني
آن) مترجم: تقي سلام
زاده 176ص، جلد نرم،
14.5*21.5 سانتي متر تهران: انتشارات
شيرازه، 2001، چاپ اول شابك:
6-92-6578-964 اهميت
اساسي كتاب «جمهوري آذربايجان»، گذشته از ارزش تاريخي آن، در توصيف تحولات و
رخدادهاي گوناگوني كه به شكل گيري جمهوري آذربايجان منجر شد، بيشتر در تبيين
نوع استدلال و تفسير خاصي از سرگذشت فرهنگي اين منطقه است؛ استدلال و تفسيري
كه در نهايت زمينه ساز دگرگوني مزبور شد. در واقع تاسيس مجموعه اي از چند
واحد مستقل سياسي در قفقاز در پي فروپاشي امپراتوري روسيه تزاري، از جمله
كشوري موسوم به «جمهوري آذربايجان» در خان نشين هاي سابق شيروان، شكي، گنجه و
... به مركزيت باكو، از رخدادهاي مهم قرن پيش بود. اگر چه عمر دور اول
استقلال اين جمهوري چند سالي بيش نپاييد ولي آگاهي از چگونگي تشكيل و تحولات
آن در اين دوره كوتاه – آن هم به قلم يكي از چهره هاي موسس آن – هم از جهت
تاثير اين واقعه بر مناسبات منطقه اي ايران مهم است و هم از لحاظ شناخت تبعات
داخلي تشكيل يك چنين موجوديتي.
